Wizerunek małoletniego i jego ochrona. Udział AJ Law w zebraniu naukowym Katedry Prawa Cywilnego UW

Dynamiczny rozwój mediów cyfrowych i przeniesienie znacznej części życia społecznego do sieci diametralnie zmieniły sposób, w jaki postrzegamy wizerunek człowieka. Współcześnie wizerunek to pojęcie niezwykle szerokie – przestał być jedynie wizualną reprezentacją, a stał się autonomiczną formą ekspresji, narzędziem budowania tożsamości oraz fundamentem naszej cyfrowej obecności. Sieć oferuje dziś niespotykane dotąd przestrzenie do rozwoju kreatywności, dzielenia się pasjami i kreowania własnego głosu w przestrzeni publicznej. Aktywne uczestnictwo w tym świecie pozwala na naturalne nabywanie kluczowych kompetencji cyfrowych, społecznych i komunikacyjnych. Z drugiej jednak strony, ta dynamiczna rzeczywistość niesie za sobą poważne wyzwania legislacyjne oraz zagrożenia, takie jak technologia deepnude, kradzież tożsamości czy cyberporwania.

Grupą, która najpełniej eksploruje te nowe formy cyfrowego wyrażania siebie, a jednocześnie jest szczególnie narażona na cienie funkcjonowania w sieci, są osoby małoletnie. Każdego dnia media społecznościowe zasilają tysiące materiałów tworzonych przez dzieci i młodzież. Dla młodych ludzi publikowanie wizerunku bywa manifestacją niezależności, formą rówieśniczego dialogu oraz polem do nauki – to właśnie poprzez cyfrową obecność młodzi ludzie uczą się, jak są postrzegani, jak interpretować sygnały zwrotne od otoczenia oraz jak świadomie i odpowiedzialnie korzystać z własnego wizerunku. Toczy się obecnie także poważna dyskusja na temat samego udostępniania i zasad udostępniania wizerunku w sieci.

Zjawisko to ma jednak także swój wymiar ekonomiczny i społeczny. Jak słusznie zauważyła w swoim referacie mgr Adriana Denys-Starzec, coraz powszechniejsze stają się trendy takie jak kidsinfluencing czy profit sharenting. Choć z jednej strony mogą one stanowić dla rodzin źródło satysfakcji, a nawet rozwijać u najmłodszych unikalne umiejętności rynkowe i medialne, w swojej naturze wiążą się z komercyjnym wykorzystaniem wizerunku małoletniego.

W dniu 2 czerwca 2026 r. przedstawicielki Kancelarii AJ Law – dr Joanna Uchańska wraz z Agatą Nowak – miały przyjemność uczestniczyć w zebraniu naukowym Katedry Prawa Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego.

Spotkanie poświęcone było przedstawieniu przez Panią mgr Adrianę Denys-Starzec głównych tez przygotowywanej przez nią rozprawy doktorskiej, dotyczącej prawa do wizerunku małoletniego i jego ochrony. Referat wygłoszony przez mgr Adrianę Denys-Starzec stanowił okazję do zaprezentowania założeń badawczych jej pracy, wskazania kluczowych zagadnień będących przedmiotem analiz, a także stworzył przestrzeń do dyskusji nad przedstawionymi problemami.

Wszystkie te aspekty – od pozytywnej ekspresji i zdobywania kompetencji po ryzyko komercjalizacji – pokazują, jak wielowymiarowym zjawiskiem i instrumentem prawnym jest dziś wizerunek. Współczesne wyzwania dotyczą już nie tylko samej ochrony danych, ale przede wszystkim edukacji w zakresie tego, jak wizerunek postrzegać i jak nim mądrze zarządzać. Kreuje to pilną potrzebę pochylenia się nad prezentowanym w rozprawie doktorskiej przez mgr Adrianę Denys-Starzec katalogiem zagadnień i poddania analizie aktualnych konstrukcji prawnych w zakresie prawa małoletniego do wizerunku oraz granic jego ochrony w stale ewoluującym świecie cyfrowym.

W swoim wystąpieniu doktorantka poruszyła kwestię wieloznaczności pojęcia „wizerunku” – referat przedstawiał analizę tego, jak wskazane pojęcie rozumiane jest na gruncie prawa cywilnego w porównaniu z jego znaczeniem w prawie autorskim. Autorka referatu zwróciła uwagę na potrzebę dostosowania kształtu prawa do wizerunku do aktualnych potrzeb społecznych.

Czy dzieci, ze względu na swój wiek, są w stanie dokonać racjonalnej oceny czy dane zachowanie narusza jego dobro osobiste? W tym kontekście omówiona została kwestia granic, w których władza rodzicielska pozwala na decydowanie przez rodziców o wydaniu zgody na rozpowszechnienie wizerunku dziecka, z pominięciem jego własnego stosunku do tak ukształtowanej decyzji opiekunów.

Zwrócono uwagę na potrzebę dokonywania takiej interpretacji i uregulowania przepisów prawa, aby kierując się zasadą ochrony dobra dziecka, nie naruszać jego autonomii.

W swoim referacie mgr Denys-Starzec zaznaczyła potrzebę skorzystania w tym zakresie z instytucji wysłuchania dziecka, wskazując na istotne znaczenie jakie powinna mieć jego wola, jako dysponenta dobrem prawnym. Małoletni z jednej bowiem strony, może nie chcieć, aby jego wizerunek był upowszechniany, lecz z drugiej strony, może takiego rozpowszechnienia się domagać.

W tym miejscu podkreślona została potrzeba określenia jaki powinien być zakres swobodnego decydowania o zezwoleniu na rozpowszechnienie własnego wizerunku przez małoletniego z perspektywy pojęcia dobra dziecka, biorąc pod uwagę aktualne realia społeczne i rosnącą wciąż potrzebę małoletnich do dzielenia się swoim wizerunkiem w sieci.

Uczestnicy zebrania naukowego podczas dyskusji, która nastąpiła po wygłoszonym przez mgr Denys-Starzec referacie, podejmowali zagadnienia związane zarówno z teoretycznymi podstawami ochrony dóbr osobistych, jak i praktycznymi konsekwencjami przyjmowanych rozwiązań dla uczestników obrotu prawnego.

Tematyka seminarium pozostaje szczególnie bliska praktyce Kancelarii AJ Law. Sprawy dotyczące wizerunku i ochrony dóbr osobistych to jeden z filarów działalności naszej kancelarii. Z tego względu możliwość zapoznania się z najnowszymi kierunkami badań naukowych, jak i uczestnictwo w przedmiotowej dyskusji w środowisku akademickim, stanowiła cenne doświadczenie i okazję do zgłębienia refleksji nad zagadnieniami regularnie pojawiającymi się w praktyce Kancelarii AJ Law.

W tym kontekście wartymi lektury są analizy dokonane przez Partnerkę Kancelarii AJ Law – Mec. Aleksandrę Diskau, które porusza na gruncie wskazanych artykułów:  Więź rodzinna jako dobro osobiste – AJ Law – kancelaria prawna oraz Hejt w sieci a dobra osobiste – AJ Law – kancelaria prawna.

Mają Państwo pytania o wizerunek i jego eksploatację? Zapraszamy do kontaktu.

menu-icon search-icon arrow-right-long facebook twitter instagram linkedin sygnet sygnet-letters